Vize reddi sonrası ne yapmalı

Ret kararı sözlü verilmiyor; standart bir bildirim formuyla veriliyor. Bu form AB Vize Kodu'nun ekinde tanımlı ve bütün Schengen ülkelerinde aynı: Almanya'nın verdiği formla Yunanistan'ın verdiği form aynı maddeleri aynı sırayla taşıyor.

Formda memur bir veya birden fazla kutuyu işaretliyor. Birden fazla işaretliyse dosyanın birden fazla yerinde eksik görülmüş demek; hepsini birlikte okumak gerekiyor.

Formun altında bir de açıklama alanı var. Çoğu zaman boş bırakılıyor ama doldurulduysa en değerli bilgi orada: madde numarasının senin dosyanda tam olarak neye karşılık geldiğini söylüyor.

Güncel formda on yedi madde var. Hepsi normal bir konsolosluk başvurusunda kullanılmıyor: 14. madde yalnızca sınır kapısında yapılan başvurular, 15. madde havaalanı transit vizesi için; 17. madde ise ret değil, vize sahibinin kendi talebiyle yapılan iptal ve tek itiraz hakkı doğurmayan madde o.

Türkiye'den yapılan turistik ve ziyaret başvurularında karşılaşılan maddeler ağırlıkla 2, 3, 10, 11, 12, 13 ve 16 arasında. Aşağıdaki tabloda her maddenin ne dediği ve ikinci başvurunun neye odaklanması gerektiği var. 3. madde işaretlendiyse gelirin nasıl belgelendiği çalışma biçimine göre değişiyor: fatura ve beyannameyle anlatılan gelir serbest çalışanlar sayfasında, vergi levhası ve şirket belgeleriyle anlatılan gelir esnaf ve şirket sahipleri sayfasında ele alınıyor.

İkisi ayrı yol ve ikisi ayrı işe yarıyor. İtiraz, verilen kararın kendisine yapılıyor: dosyanın yanlış değerlendirildiğini iddia ediyorsun. Yeniden başvuru ise yeni bir dosyayla baştan başlamak.

İtiraz hakkı formun üzerinde yazılı. Nereye, hangi sürede ve hangi usulle itiraz edileceği kararı veren ülkenin kendi mevzuatına göre değişiyor; süreler de ülkeden ülkeye farklı. Bu yüzden ilk yapılacak şey formdaki itiraz bölümünü okumak.

İtiraz, dosyada gerçekten bir değerlendirme hatası varsa anlamlı: istenen belgeyi sunmuşsun ama eksik sayılmış gibi. Eksik gerçekten varsa itiraz o eksiği kapatmıyor; o durumda yeni bir dosya kurmak daha doğrudan bir yol.

İkinci başvuruda en sık yapılan şey, ilk dosyanın aynısını biraz düzelterek tekrar vermek. Sorun şu: ret formundaki madde bir eksiği işaret ediyor ve o eksik yerinde durduğu sürece ikinci dosya da aynı eksiği taşıyor.

Yeni dosyanın işi, ilk dosyayı tekrarlamak değil, işaretlenen maddeye doğrudan cevap veren bir bölüm eklemek. 13. madde işaretlenmişse ikinci dosyada bağ tarafının ilkinden belirgin biçimde farklı olması gerekiyor: yeni belge, yeni kayıt, değişen koşul.

Değişen bir şey yoksa beklemek de bir seçenek. Tapunun çıkması, işe girmenin üstünden altı ay geçmesi, hesabın birkaç ay düzenli çalışması — bunlar dosyayı ilk seferkinden farklı kılan gerçek değişiklikler.

Ret sonrası hazırlıkta iş, ilk dosyanın kopyasını güzelleştirmek değil; formdaki maddeyi çıkış noktası alıp dosyayı oradan kurmak.

Bu, ret sonrası başvurularda en çok gözden kaçan taraf. Schengen başvuruları ortak bir sistemde (VIS) kayıtlı tutuluyor ve kayıtlar beş yıl saklanıyor. Yani ikinci başvuruna bakan memur, ilk başvurunda ne yazdığını da görebiliyor.

Pratik sonucu şu: ilk formda "aylık gelirim 40.000 TL" yazdıysan ve ikincisinde farklı bir rakam yazarsan, aradaki fark açıklanmadığı sürece yeni bir soru işareti oluyor. Rakamların değişmesi sorun değil — değişimin açıklanmaması sorun.

Aynı şey seyahat planı için de geçerli. İlk başvuruda on günlük İtalya gezisi, ikincisinde üç günlük Yunanistan ziyareti yazıyorsa, bu iki plan arasındaki farkın bir sebebi olmalı ve o sebep dosyada durmalı.

Bu yüzden ret sonrası hazırlığın ilk adımı ilk dosyanı hatırlamak: ne yazdığını, hangi belgeleri verdiğini, hangi tarihleri beyan ettiğini. Elinde kopyası yoksa, verdiğin belgelerin listesini çıkarmak bile işe yarıyor.